rakı

BU KADEH SİZİN ŞEREFİNİZE: RAKI HAKKINDA BİLMENİZ GEREKENLER

rakı şişesi Türk mutfağının belki de en öne çıkan kültürüdür rakı kültürü. Artık bir içecekten bahsetmiyoruz rakıdan bahsederken, bir kültürden bahsediyoruz. Çünkü bir su gibi içilmez o, meze diye tabir edilen eşlikçileriyle bezenmiş bir ahenk içinde ritüellerine uygun olarak içilir rakı. Yani başlı başına bir adabı vardır rakı içmenin. Peki hiç bu rakı kültürünün nasıl oluştuğunu, farklı bölgelerde nasıl farklı içim tarzlarının olduğunu ve daha da önemlisi rakının nasıl ortaya çıktığını hiç düşündünüz mü? Rakı kültürünü irdelediğimiz bu yazımızda bizimle olmak istemez miydiniz?

Rakının Tarihine ve Etiyolojisine Dair…

Rakının ortaya ne zaman ve nasıl çıktığı tam olarak bilinmemektedir. Ancak günümüzde hemen hemen her ülke rakının bir Osmanlı’dan kalan bir Türk kültürü olduğu konusunda mutabıktır. Tam tarihi bilinmemekle birlikte rakının şarap ya da bira kadar eski olmadığı söylenebilir. Bu söylemler rakının diğer içkilere göre daha komplike ve üretiminin ince ayar gerektirmesinden kaynaklanır. Bazı ansiklopedilerde doğu Hindistan’da fermente şekerin ve Sri Lanka ile Malezya’da palmiye ağaçlarının öz sularının distile edilmesi sonucu “arak” isimli bir içki üretildiği, ve bunun rakının temeli olduğu iddia edilir.

Rakı, değişik bölgelerde farklı meyvelerin damıtılması sonucunda elde edilse de Türkiye’de bu meyvelerin başında üzüm, incir ve eriktir. Orta ve Yakın Doğu ülkelerinde rakı farklı isimlerle anılır. Bunlar Araki, Arak, Araka ve Ariki gibi isimlerdir. Bazı iddialara göre bu isimler “Irak” kelimesinin İngilizce söylemine (yani Iraq) benzediği için rakı ilk önce bu bölgede üretilmiştir ve diğer bölgelere yayılmıştır. O zamanlarda anason dahil hiçbir şey eklenmiyordu rakıya. İlk defa Yunanistan’da sakız tanelerinin rakıya eklenmesi ile mastika adlı sakızlı rakı yapılmıştır. Slav ülkelerinde rakıya anason katılarak “duziko” denilen ve anasonlu rakı anlamına gelen “duz” kelimesinden türetilen bir içki yapıldıktan sonra, rakıya anason katarak üretme fikri Türkiye’de de uygulanmaya başlamıştır.

 

Rakının Fizyolojisi ve Sağlık

rakı kültürüRakının içim tarzları bölgeden bölgeye değişebilmektedir. Dolayısı ile belli kalıpları olan bir iş değildir rakı içmek. Türkiye’nin batısında yanında su ile içilen rakı, Doğu bölgelerinde çayla ve İç Anadolu bölgelerinde şalgam suyu gibi eşlikçilerle tüketilmektedir. Ancak Türkiye’nin hatta dünyanın neresine giderseniz gidin rakı sofrasına konan çeşit çeşit mezeyi görmeniz mümkündür. Çünkü rakıya eklenen anason yağı ile birlikte alınan acımsı tadın azaltılması ve rakı içmenin sürdürülebilirliğinin sağlaması gerekmektedir.

Rakının elde edildiği meyvenin neredeyse bütün şekeri rakıda bulunur. Alkol ile alınan bu şeker karaciğerimizde, vücudumuzun şekeri depolama formu olan glikojene dönüştürür. Fazla miktarda tüketilmesi ile şeker depolanması artar ve kilo alımına yol açar. Yani sadece rakının yanında yediklerimiz değil, kendisi de şişmanlatır.Ayrıca alkol tükettiğiniz günler günlük diyetinizi dengelemeniz, öğünlerinizde C vitaminine yer vermeniz gerekmektedir.